اهمیت و جایگاه نهاد داوری در صنعت بیمه (بخش ۲)
محمد زمانی(کارشناس ارشد حقوق جزا و دبیر موسسه داوری دادرس بیمه)

اهمیت و جایگاه نهاد داوری در صنعت بیمه (بخش ۲)


""بر اساس اصل داوری که یکی از اصول اساسی بیمه نیز می‌باشد همان‌گونه که بیمه‌گذار و بیمه‌گر بر اساس اصل حسن نیت قرارداد بیمه را منعقد نمودند شایسته است اختلاف پیش‌آمده نیز به طریق مسالمت‌آمیز و دوستانه حل‌وفصل گردد.""

داوری مبحثی فراتر از این و خود یک‌نهاد کاملاً مستقل حقوقی است که تصمیم وی در صورت رضایت قبلی طرفین قاطع دعواست و ماهیت آن نیز بیشتر به همان تراضی طرفین برمی‌گردد لذا زمانی که شرط داوری در قرارداد بیمه‌نامه‌ای ذکر و اختلافات فی‌مابین از این طریق حل‌وفصل گردد ما به اصول یک بازی برد- برد خواهیم رسید تا این‌که به قول بازی که هم داور باشیم و هم بازیکن آن بازی و این مهم خود حل مشكلاتی است كه به نظر دست‌اندرکاران این صنعت ناشی از سابقه مشاركت انحصاری دولت در این صنعت و عدم توجه به مشتری مداری و بالطبع همان‌گونه که شرح آن رفت بحث بیمه گریزی و خدشه‌دار کردن حسن اعتماد بیمه‌گزاران است. متأسفانه علی­رغم بی­توجهی مجریان دستگاه قضا و بالطبع صنعت بیمه ایران به گسترش، ترویج و ایجاد وحدت رویه سیستماتیک در این نهاد مهم، در كشورهای اروپائی كه مبتكر صنعت بیمه نیز می‌باشند پیشرفت‌های بیشتری صورت گرفته و جایگاه داوری با تشكیل مدارس، کالج‌ها، شرکت‌ها و مؤسسات ارائه‌کننده خدمات داوری تثبیت گشته تا جائیكه حتی در هنگام تنظیم بیمه‌نامه و قبل از بروز هرگونه اختلافی داور یا داوران مرضی‌الطرفین (اشخاص حقیقی یا حقوقی) با تعیین شرایط داوری تعیین می­شوند که صد البته ضرورت نیاز به این نهاد در سطح  بین‌المللی، بسیار بیشتر محسوس و آشکار و استفاده از آن اجتناب‌ناپذیر است. مزیت داوری در این است که اولاً به دور از تشریفات دست و پاگیر اداری و کم هزینه است و ثانیاً داوران اغلب از میان افراد صاحب‌نظر فنی و مدیران بازنشسته یا شاغل متخصص در امر بیمه و موضوع مورد اختلاف طرفین، انتخاب‌‌ می‌شوند. شرایط داوری در شرایط بیمه‌نامه درج‌‌ می‌شود و اگر طرفین توافق کنند موضوع به یک داور واحد ارجاع‌‌ می‌شود در غیر این صورت هر یک از طرفین اختلاف، یک داور انتخاب‌‌ می‌کند که مشترکاً به موضوع اختلاف رسیدگی نماید. در این مرحله نیز اگر موضوع اختلاف حل نشود یا داوران در مورد نکته خاصی هم رأیی نداشته باشند سر داور انتخاب‌‌ می‌شود که به موضوع رسیدگی‌‌ می‌کند و رأی هیئت‌داوران به طرفین برای اجرا ابلاغ‌‌ می‌شود. با دقت در انتخاب داوران و تنظیم قراردادهای صحیح داوری می­توان از طرفی از خارج شدن رویه رسیدگی به خسارت از چهارچوب عدالت و مفاد قرارداد بیمه جلوگیری نمود و از طرف دیگر در حداقل زمان ممكن و با كمترین هزینه به نتیجه‌ای عادلانه دست یافت. ضمناً با ارجاع اختلاف به داوری می‌توان از مقررات تعارض قوانین ملی نیز كه گاهی می‌تواند زیان‌دیده را كلاً از پیگیری خسارت عاجز نماید رهایی یافت، در قانون نیز، داور حداکثر باید طی سه ماه رأی صادر و این رای حكم امر مختومه را داشته و بلافاصله پس از گذشت بیست روز از تاریخ ابلاغ به اجرا گذاشته شود. رأی داوری بر مبنای اصل حسن نیت، احترام و اعتبار طرفین به تعهدات خود استوار است، انتخاب شیوه داوری برای حل‌وفصل اختلافات قراردادی بیمه‌ای کم‌هزینه‌ بوده و رعایت تشریفات اداری و آیین دادرسی مدنی در آن الزامی نیست و از طرفی ارتباط طرفین و تعامل آنان با داور یا داوران نیز بهتر صورت می‌گیرد. علاوه بر آن، بررسی موضوع از سوی داوران راحت‌تر و نتیجه آن نیز بهتر است و از فرایند طولانی دادرسی (اطاله دادرسی) نیز جلوگیری می‌شود.خوشبختانه موسسه داوری دادرس بیمه ایرانیان پوشش به‌عنوان مرکز تخصصی دعاوی بیمه‌ای برای نخستین بار در صنعت بیمه کشور با شناسایی قابلیت‌های فوق‌العاده این نهاد ارزشمند و با مجوز رسمی از کانون وکلای دادگستری، تأسیس و امید می‌رود با توجه به اینکه بیمه مركزی ایران متولی نظارت بر عملكرد شرکت‌های بیمه، تنظیم قوانین بالسویه فی‌مابین بیمه گران و بیمه‌گذاران، توسعه و اصلاح فرهنگ بیمه كشور و دفاع از حقوق بیمه‌گذاران، مستند به ماده اول و بند ۷ ماده پنجم قانون تأسیس بیمه مركزی ایران مصوب ۱۳۵۰ است، ضمن حمایت و آشنایی عموم با مقررات مربوط به داوری در بیمه سازوکار آن را فراهم سازد تا بتواند هرچه بیشتر بر رسالت بنیادین خود و توسعه و حفظ اصول مسلم بیمه‌ای بکوشد در این راستا کلیه شرکت‌های بیمه‌گر نیز با توجه به این‌که روزبه‌روز رقابت‌های شدیدی برای جلب رضایت مشتریان ملاحظه می‌شود نقشی مؤثر بر ارج نهادن و توسعه جایگاه این نهاد در صنعت بیمه  ایفا خواهند نمود، البته مسلماً هر اقدامی در این خصوص باید زیر چتر حمایت بیمه مرکذی قرار بگیرد تا هر چه بیشتر شاهد آثار مطلوب آن در جامعه باشیم.

 

محمد زمانی(کارشناس ارشد حقوق جزا و دبیر موسسه داوری دادرس بیمه)

print


انتشار : ۲۸ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۳:۰۳
تعداد بازدید : 298


نظر دهید !!!

نظر شما برای “اهمیت و جایگاه نهاد داوری در صنعت بیمه (بخش ۲)”